İnsan bir gün içinde 70.000 şey düşünürse

Bugün bir web sitesinde okudum; Bir insan günde ortalama 70.000 şey düşünebiliyormuş. Birbirinin içine girmiş 70.000 düşünce, insan yazmaya kalksa yazamaz, yazarken hemen yeni düşünceler gelmeye başlayacak, bir yerde durdurma imkanı yok. Anlatmaya kalksa zaten kimse dinlemez.
Bu düşüncelerin zihin haritasına (mind map) yansıtılma imkanı olsa nasıl bir görüntü çıkar acaba ortaya. Saplantılarımız, takıntılarımız, kaygılarımız ne kadar açık görünür bu haritada. Eyleme ya da eylemsizliğe geçiren düşünceler hangileri, yalanları hangi düşünceler tetikliyor, neden detaylı düşünemiyoruz, hangi düşünceler bizi derine inmekten alıkoyuyor? Bu düşüncelerin kaçını kendi içimizde saklıyoruz, kaçını paylaşıyoruz, kaçı bastırdıklarımız, kaçı unutamadıklarımız, kaçı aşkla ilgili, kaçı ölümle, kaçı çocukluktan, kaçı bilinçaltından, kaçını unutmak için çabalıyoruz da bir türlü unutamıyoruz, kaçını ertesi gün tekrar hatırlıyoruz, kaçını hiç hatırlamıyoruz, kaçı çağrışımlarla geliyor aklımıza?
Bu düşüncelerin öne çıkanlarının ana kahramanları olduğu tek bir ortamda, beynin içinde geçen bir film senaryosu düşünebiliyormusunuz? Sürekli çatışmalarla dolu bitmek bilmez bir film…
Bugünkü 70.000 düşüncemden bir kaçı böyle işte 🙂

Olamamanın Dramı

Shakespeare “olmak ya da olmamak” diyor ya 21.yy insanının seçimi olmamak ya da olamamaktan yana. Varolmak ile kimsenin ilgilendiği yok artık, ne olursa olsun bir şeylere sahip olmak, olmaktan daha ağır basıyor.
Shakespeare, bu yüzyılda yaşasaydı bu önermesine bir de “olamamak”ı eklerdi. İstiyorsun ya da istediğini zannediyorsun ama bir türlü olamıyorsun, gezegenin bu yüzyılda yaşadığı en önemli dramlardan biri bu. Olmamak da kendi içinde bir seçimdir ama ya olamamak. Olamamanın getirdiği iç kırıklığı, bastırılmışlık, bunu nasıl çözecek insan?

Para bizi neden mutsuz edip verimsiz kılıyor?

Matematikte de, hayatta da, felsefede de yanlış bir kabul ile doğru bir sonuca ulaşılamıyor. Para konusunda da benzeri bir çok konu da olduğu gibi ilk kabullerimiz yanlış olduğu için bir mutsuzluk yaşıyoruz. Para bir neden değildir, sonuçtur, çıktıdır. Yani denklemin sol tarafında değil, sağ tarafında olmalıdır. Ama siz onu neden olarak algılarsanız yani benim varlığımı sürdürmeme, iyi yaşamama öncelikle para gerekli derseniz; sonucu hedefleştirmiş olursunuz. Yaptığınız işin kendisini yani varoluşunuzu sağlayan en önemli nedeni kaçırırsınız. Böyle olunca da çalıştığınız hiç bir işten zevk alamaz, o işi sevmek için sürekli kendinizi kandıracak argümanlar ararsınız. Varoluşunuzu yaptığınız işte değil, bulduğunuz nedenlerin, bahanelerin getirdiği sanal bir dünyada yaşarsınız. Var olduğunu hissedemeyen bir insanın hazzı, mutluluğu, keyfi ve benzeri bir çok duyguyu da hissedebilmesi mümkün değildir.

Cesaret ama nasıl bir cesaret, cahil cesareti mi, bilge cesareti mi?

Cahil cesareti ile bilge cesareti arasında büyük farklılıklar var. Ancak biz cahil cesaretini öne çıkarmayı seven bir toplum olduğumuz için tüm girişimcilik hikayelerimizin ardında o işi pek bilmeyen ama gözünü karartıp işe soyunmuş kahramanları arıyoruz, o kahramanları bulamasak da hayalimizde bir şekilde canlandırabiliyoruz onları.

Cahil cesaretine sahip olan kişi sağdan soldan duyduğu dış sesleri, iç sesi gibi kabul ederek işin ortasını, sonunu pek fazla düşünmeden girişir işe. Bilge ise sadece içinden gelen sesi dinlemez, verileri, bilgileri analiz edip öyle başlar çalışmaya. Ancak bilge cesaretine sahip olan kişi için de en büyük risk gereğinden fazla detaylar içinde kaybolup işe hemen başlama cesaretini kaybetmesidir. İşin sırrı cahil cesaretini bilge cesaretine dönüştürüp, gerekli detaylara gerektiği kadar yoğunlaşıp işe başlamakta. Bunu nasıl mı yapacağız, işte onun için sahip olmamız gereken beceriyi de tecrübe olarak adlandırıyoruz.

Başarılı insanlar neden her zaman iyi yönetici olamazlar?

Başarı motivasyonu ile güç motivasyonu farklı şeylerdir. İyi bir yönetici olmak için güç motivasyonunun yüksek olması gerekiyor. Biz ise yönetici seçimlerimizde başarılı olduklarını göz önünde tutarak başarı motivasyonu, güç motivasyonuna göre daha yüksek olanları yönetici olarak seçiyoruz. Bu kişiler gücü elde etmek ve tutmaktan çok, başarı odaklı oldukları için yöneticilik pozisyonlarında çok fazla heyecan yaşamıyorlar. Durum böyle olunca hem takım içindeki başarıyı getiren, işin yükünü taşıyan arkadaşları yönetici koltuğuna oturttuğumuz için kaybediyoruz, hem de güç motivasyonları daha düşük olan kişilere yöneticilik verdiğimiz için firma içinde yönetim zaafları yaşıyoruz.

Bir insanın içine belirsizlik virüsü girmesin bir kere

Belirsizlikler huzursuzluğu da beraberinde getirir. Öğlen saatlerinde işyerlerinin yoğun olduğu bölgelerdeki en lüks yemek yerlerindeki insanların yüzlerinde huzursuz bir ifade görürüz. Yemek yerinin atmosferi mükemmeldir, yemeklerin kalitesi, tadı çok iyidir ancak kahkaha atarak yemek yiyen mutlu insanlar göremezsiniz. İş hayatındaki belirsizliklerin getirdiği huzursuzluk hakimdir yüzlerde.

Korkularımız, geleceğe ilişkin kaygılarımız besler huzursuzluğumuzu. Korkularımızla yüzleşemediğimiz için sürekli içimizde büyütürüz onları. Yüzleştiğimizde yaşayabileceğimiz sorunların korkularla büyüttüğümüz huzursuzluklardan daha küçük olduğunu göreceğiz.
İşimizi kaybedersek, herşey yolunda gitmez ve korktuğumuz herşey başımıza geldiğinde başımıza gelebilecek en kötü şey sonunda yoksul bir insan olacağımızdır. Oysa ki yoksulluk şu yaşadığımız huzursuzluktan, mutsuz ruh halinden, strese bağlı yaşadığımız bir sürü hastalıktan daha kötü değildir.
Varlıklı insanların sahip olduklarını kaybedeceklerine ilişkin yaşadıkları korku, bir yoksulun yaşamında karşılaştığı zorluklardan daha acınasıdır.

2000’li yılların insanının ortak dramı

“Yapmaya alıştırıldığımız işlerden binde biri bile kendimiz ile doğrudan doğruya ilgili değil” Montaigne

“Neyi neden yaptığını bilmeksizin yapma durumu ve sonrasında tuhaf bir huzursuzluk hissi”

2000’li yılların insanını tanımla deseler, kısaca böyle tanımlarım. İnsanoğlunun bugün geldiği nokta sanırım daha güzel anlatılamazdı. Gelecek yüzyıllarda bugünlere ilişkin yapılacak araştırmalarda en dikkat çekici özelliğimizin farkında olmadan yaşadığımız bu garip mutsuzluk duygusu olacağını düşünüyorum.

İçimize açılan kapıların anahtarlarını bulamıyoruz bir türlü

İçimize açılan kapıların anahtarlarını bulamıyoruz bütün derdimiz bu. Kimimiz tüm kapıları açan maymuncukların bizim kapılarımızı da açacağını düşünüyor, kimimiz kolay açılmasın diye bir kilit daha vuruyor kapıya, kimimiz anahtar deliğinden görebildiğimiz kadarı ile biliyoruz içimizdekileri, kimimiz kapının arkasındakilerle baş edemeyeceğinden korkup içerideki yükün baskısı ile açılmasın diye kapının önüne ne varsa yığıyor, kimi ise böyle kapıların olup olmadığının farkında bile olmadan geçiriyor yaşamını…

İnsiyatif almaya korkan yöneticileri çocukluktan itibaren yetiştirmeye başlıyoruz

“Çocuğa kendiliğinden hiçbir şey yapmak özgürlüğü vermemekle onu korkak bir köle haline sokuyoruz” Montaigne

İnsiyatif almaktan korkan yöneticileri çocukluktan itibaren yetiştirmeye başlıyoruz.

Edilgen bir eğitim sistemi ile yetişen bir gencin etkin bir yönetici olmasını nasıl bekleyebiliriz ki?

Bu sistemde aslında hiçbir zaman özgür olamayacağını sorgulamasın diye okullarda sürekli bilgi yükleyerek aptallaştırdığımız gençten kısa zamanda yetkin bir yönetici olmasını beklemek tatlı bir hayal kurmaktan öteye gidemez. Önce sistemin kölesi yapıp sonra kendi gibi köleleri yönetmesini isteyeceğiz ondan. Yaşadığı acıların aynısını kendinden sonrakilere yaşatacağından emin olduğumuz zaman da, gencin yönetici olma vakti artık gelmiştir diyeceğiz. 🙂

İnsanları anladığımızı sanmak

Kafamızın içinde daha önceden hazırladığımız kalıpların içine oturtuyoruz her tanıdığımız insanı. Böyle olunca da her insandaki farklı zenginlikleri, onlardaki eşsizliği yakalama imkanımız pek olmuyor. Kalıplarımıza yerleştiremediğimiz bir hareket veya düşünce ile karşılaşınca da bocalıyoruz. Bu sefer başlıyoruz kendimizi zorlamaya, zorladıkça da kafamızda kendi değerlerimize yönelik yargılar oluşturuyor ve o yargılarımızı doğrulayacak izleri takip etmeye çalışıyoruz. İnsanları anlamak için bu kadar çok çaba sarf etmesek belki daha kolay anlayabileceğiz onları.