İnşaat projelerinde maliyet kontrolüne yönelik püf noktaları



PROJE GELİŞTİRME AŞAMASINDA MALİYET KONTROLÜ
1. Projelendirmede gereksiz malzeme kullanımı ve detaylar, işin başında yapılan gereksiz maliyet artışıdır. Bu nedenle özellikle götürü bedelli işlerde sözleşme ve şartname gereklerinden fazla malzeme ve işçilik kullanılmasına neden olacak sistem ve detaylardan kesinlikle kaçınılmalıdır.

2. İşe başlamadan önce projelerin en ince detayına kadar hazırlanmış olması, uygulamada gereksiz maliyet oluşumlarını büyük ölçüde engeller. Bu nedenle projelerin tüm detayları ile uygulamaya yetişmesi temin edilmelidir.

3. Proje değişikliklerinin mali boyutunun gelir ve gider açısından sonuçları mutlaka analiz edilmelidir.

4. Projeye yönelik maliyet kontrol imkanlarının işin ilerlemesine paralel olarak azaldığı unutulmamalıdır.

UYGULAMA AŞAMASINDA MALİYET KONTROLÜ
Alt müteahhitler ve maliyet kontrolü

Alt müteahhit maliyetlerinde, maliyet kontrolü yapabileceğimiz en önemli safha, işin rekabet koşulları da dikkate alınarak ihale edilmesi, fiyat artışları için izlenecek politikaların doğru belirlenmesi ve sözleşmeye yansıtılması, iş başladığında ise sözleşme koşullarının takibi ve uygulamasıdır.

5. İhale edilecek işin birim fiyat analizleri hazırlanmalıdır.

6. Alt müteahhitlerin teklif birim fiyatlarının analizi istenmeli, alt müteahhitlerin analizleri mukayese edilerek, fiyatlarının doğruluğu irdelenmelidir.

7. Özellikle tasarımı ve yapımı birlikte ihale edilen işlerde (elektrik,mekanik gibi) tasarımın, optimum olduğu teyid edilmeli, alt müteahhidin iş miktarını veya hacmini artırmak için dizayn çalışmasında gereksiz uygulamalara gidebileceği dikkate alınmalıdır.

8. İşe ilişkin işverene karşı risklerin mümkün olduğu ölçüde alt müteahhitlere aktarılmasına dikkat edilmelidir.

Malzeme alımları ve maliyet kontrolü
9. Öncelikle malzeme kullanım planı çıkartılmalı, malzeme kullanım planı ile uyumlu bir satın alma planı doğrultusunda alımlar yapılmalıdır.

10. Alımı yapılacak malzemenin teklifleri bütçe ile mukayese edilmeli, malzeme seçiminde teknik şartnameye uyan daha uygun alternatifler aranmalı ve değerlendirilmelidir.

11. Acil alımlar genelde fiyat düşünülmeden en yakın yerden yapılır. Bu nedenle acil alım gerektirmeyecek şekilde satın alma planlaması yapılmalı, asgari stok seviyeleri belirlenmelidir.

12. Malzeme ihtiyacı iyi tespit edilmeli, bu tespitte olası fire oranları da dikkate alınmalı, gereksiz fazla / eksik alımlardan kaçınılmalıdır.

13. İş bitiminde elde fazla malzeme kalmamasına dikkat edilmelidir.

Elde fazla malzeme kalması genelde;

• Projede sonradan oluşan değişikliklerden

• Programın eksik malzeme nedeniyle etkilenmemesi için yapılan gereğinden fazla alımlardan

• İhtiyaç tespiti veya alımlarda yapılan hatalardan kaynaklanır.

Bu nedenle;

14. Projenin değişme ihtimali olması halinde, bu değişiklikten etkilenebilecek alımlar yapılmamalı veya işverenin onayı ile yapılmalıdır.

15. İhtiyaç tespiti sağlıklı bir metraj çalışması gerektirir, dolayısıyla alım safhasında metraj çalışmaları netleştirilmeli, tahmini metrajlara göre alım yapılmamasına dikkat edilmelidir.

16. Alımlarda hatayı önlemek için istenen malzeme iyi tarif edilmeli, gelen siparişler ambar sorumlusunun dışında siparişi veren kişinin de miktar ve kalite kontrolünden geçmelidir.

17. İşin her aşamasında ihtiyaç duyulan malzeme ve stoktaki malzeme kontrolü titizlikle yapılmalıdır.

Malzeme kayıpları ve maliyet kontrolü
18. Ara kesitlerde ve iş sonlarında malzeme zayiat hesabı yapılmalıdır.

Depolama kayıpları
19. Gelen malzemeler, özelliklerine göre hava etkilerinden, çarpma, üzerine parça düşme vb. hasarlardan korunmalıdır.

20. Gelen malzemeler mümkünse şantiye içi 2. taşımayı gerektirmeyecek yerlere, kolayca sayılabilecek ve alınabilecek şekilde depolanmalıdır.

Kullanma kayıpları
Bu kayıplar genellikle iş planlama ve kontrol eksikliğinin yanında, işçinin bilinçsizliği ve ihmalinden, alt müteahhit sadece işçilik yapıyorsa işçiliği ucuza getirme gayreti içinde malzemeyi düşünmemesinden kaynaklanır.

21. Bu nedenle alt müteahhide kullanımı için verilen malzemeler için sözleşmelerine fire oranları konmalı, fire kontrolleri yapılarak, kabul edilebilir oranlar aşıldığında bedeli alt müteahhit hakedişinden kesilmelidir.

22. Parça gerektiren malzeme kullanımlarında, mevcut parça malzemeler el altında tutulmalı gereksiz yere malzemelerin parçalanması önlenmelidir. (Örneğin parça tuğla, çeşitli boyda kereste, parça demirler vb.)

23. Kalıp ve iskeleler, harap olmamaları ve birçok defalar kullanılabilmeleri için itina ile sökülmeli, yüksekten atılmamalı, elle alınmalıdır.

24. Sökülen tüm ahşap elemanların çivileri malzeme zedelenmeden çıkarılmalı, panoların üzerindeki harçlar sertleşmeden itina ile kazınmalı, kalıp yüzeyleri ve madeni aksam hemen yağlanmalıdır.

25. Beton ve harçları imalat yerinde zemine dökmek gerekli ise önceden beton bir zemin hazırlanmalı, veya saç plakalar serilmeli, ya da tekne kullanılmalıdır.

26. El arabaları ile taşımada harcın saçılmasını önlemek için arabalar gereğinden fazla doldurulmamalı, araba yolları düzgün olmalıdır.

27. Sıva yaparken duvar dipleri önceden süpürülerek temizlenmelidir.

28. Dış cephe sıvalarında önce sıva alt düzeyine kadar zemin düzeltilip, düşen harçları toplayıp tekrar kullanmak için kenarlara tahta/kalas dizilmelidir.

29. Günlük kullanılacak miktardan fazla harç hazırlanmamalıdır.

30. Beton dökümlerinde artan betonun kullanılabileceği, yedek beton döküm yerleri bulundurulmalıdır.

Hatalı imalat kayıpları
31. Temeller gereğinden fazla kazılmamalı, dolgular iyi sıkıştırılmalıdır.

32. Kalıpların, ipinde, şakülünde ve terazisinde yapılması sağlanmalıdır.

33. İstenen beton yüzeyine uygun kalıp malzemesi kullanımına dikkat edilmelidir. (Brüt beton istenip, uygun olmayan kalıp neticesinde, taraklama + sıva + boya uygulaması yapılmak zorunda kalınabilir.)

34. Duvarların ipinde, şakülünde ve gönyesinde yapılmasına, tuğla / biriket sıralarının yatay, kapı ve pencerelerin tam yerlerinde, kenarlarının şakülünde ve eş kalınlıkta olmasına özen gösterilmeli, kapı / pencere açıklıkları projeden 1-2 cm geniş tutulmalıdır.

35. Sızdırmazlık deneyleri ve kaynak kabulleri yapılmadan boru yalıtımlarına, yalıtım kabulleri yapılmadan üzerlerindeki imalata başlanmamalıdır.

36. Boya işlerinde katalog ve örnek renklere uyulmasına dikkat edilmeli, tamamen mutabık kalınmadan ve çevredeki her iş bitmeden son kat boyalar vurulmamalıdır.

37. Bir yer tamir edilirken bir başka yer ya da işin bozulabileceği unutulmamalı, yapılan imalatın korunması hususunda dikkatli olunmalıdır.

Verimsiz çalışma ve maliyet kontrolü
38. Üretimde programa göre azalma var ise, bunda malzeme eksikliği, olumsuz hava şartları veya nezaret eksiği olabileceği unutulmamalı bu nedenle imalat üretim hızı takip edilmelidir.

39. Yapılan üretimler kapasite ile karşılaştırılmalıdır. Verimlilikteki düşmenin işçi veya ekipman fazlalığından da kaynaklanabileceği dikkate alınmalıdır.

40. Kış sezonunda kiralık ekipmanların sayısı en aza indirilmelidir. Çünkü verimsiz çalışmanın maliyeti yüksek olacaktır.

41. Fazla mesai çalışmaları genellikle düşük verimli çalışmalardır. Bu nedenle mümkün olduğu ölçüde fazla mesai çalışması yapılmamalıdır.

Süre ve maliyet kontrolü
42. Zaman kaybının para kaybı olduğu bilincine tüm çalışanlar sahip olmalıdır.

43. Zamanında yapılmayan işlerin fiyat artışlarından olumsuz yönde etkilenerek bütçe fiyatlarından daha pahalıya mal olma ihtimali varsa bu duruma karşı gerekli önlemler alınmalıdır.

44. Zamanında yapılamayan işlerin şantiyenin iş yapım süresini de uzatarak, sabit maliyetlerin artmasına, dolayısıyla karın olumsuz yönde etkilenmesine izin verilmemeli, geciken işlerde daha yoğun bir çalışma ile hedeflerin yakalanması sağlanmalıdır.

Raporlama, rapor değerlendirme ve maliyet kontrolü
45. Raporlama, mevcut ve potansiyel maliyet artışlarına dikkat çekebilmelidir.

46. Raporlama, tüm proje sorumlularını kendi sorumluluk alanlarının bütçesi ve bütçe fiili durumu konusunda bilgilendirmelidir.

47. Raporlama, şantiyede maliyete duyarlı bir atmosfer yaratabilmelidir.

48. Raporlamadan yararlanılabilmesi için plan ve fiili değerleri mukayese edilecek, fiziksel ve mali büyüklükler aynı kapsamda olmalıdır.

49. Gerek planlama gerekse bilgi girişinden kaynaklanan sorunlar var ise bunlar düzeltilmeli, raporlamaya düzeltilmiş sonuçlar yansıtılmalıdır.

50. Fiili + bakiye projeksiyon raporlamaları, şantiyenin tüm birimlerinin katılımı ile yapılan ve mutabık kalınan bir çalışmanın ürünü olmalıdır.

Değişken maliyet raporlamaları
51. İş analizleri bazında raporlama sonuçları irdelenmeli, miktar sapmaları var ise nedenleri araştırılmalı (fazla/az iş, yanlış plan, hatalı ölçüm vb.) gerekli önlemler rapor değerlendirmesine ve uygulamaya yansıtılmalıdır.

52. İş analizleri bazında raporlama sonuçları irdelenmeli, fiyat sapmaları var ise nedenleri araştırılmalı (pahalı iş, doğru tutar – yanlış miktar, yanlış tutar – doğru miktar vb.) gerekli önlemler rapor değerlendirmesine ve uygulamaya yansıtılmalıdır.

Sabit maliyet raporlamaları
53. Sabit maliyetleri oluşturan kalemlerin bütçe fiili mukayeseleri yapılmalı, sapma nedenleri irdelenmeli alınacak önlemler belirlenmelidir.

54. İşin durma, hızlanma veya yavaşlama dönemleri değerlendirilmeli, kadrolaşmada, personel izin kullanımlarında bu dönemlere dikkat edilmelidir.

Reklamlar

Maliyet Kontrolü Kontrolden Çıkmadan Neler Yapılabilir?

ph_eg6

19 Nisan Salı akşamı Beykent Üniversitesi Taksim Yerleşkesi’ndeki “Yapım Yönetimi” dersimin konusu “Maliyet Kontrolü Kontrolden Çıkmadan Neler Yapılabilir?- İnşaat Projelerinde Doğru Bir Maliyet Kontrolü İçin İpuçları”
Siz de benim gibi doğru bir maliyet kontrolu iş başlamadan başlayıp, işin her aşamasında titizlikle takip edilirse o projede minumum sapma yaşanır ve maliyet kontrolden çıkmaz diye düşünüyorsanız;
Proje Geliştirme aşamasında maliyet kontrolu,

Alt yükleniciler ve maliyet kontrolu,

Malzeme satınalmaları ve maliyet kontrolü,

Malzeme kayıpları ve maliyet kontrolü,

Verimsiz çalışma ve maliyet kontrolu,

İşin süresi ve maliyet kontrolu,

Maliyet kontrolü ve sapmalar

Maliyet Kontrolü ve raporlama
ve benzeri birçok konuyu hep birlikte konuşup, tecrübelerimizi paylaşacağımız bu haftaki “Yapım Yönetim” dersime sizleri de beklerim.
Tarih: 12 Nisan 2016 Salı Saat: 19:00

Yer: Beykent Üniversitesi Taksim Yerleşkesi

407 Nolu Sınıf, katılım ücretsiz

İnşaat Sektöründe Maliyet Yönetimi Seminerinde Aldığım Kısa Notlar

Sevgili İlke Göktürk Bozkurt’un 25 Kasım akşamı Beykent Üniversitesi taksim Yerleşkesinde verdiği “İnşaat Sektöründe Maliyet Yönetimi” Semineri harika bir katılımla çok keyifli geçti. Saat 22.30 olduğunda bir bu kadar daha anlatsa hepimiz dinleyebilirdik İlke’yi. 3 saatte dinleyicilerin de katkıları ile Maliyet Yönetiminin en derin noktalarına kadar indik. Seminer sırasında aldığım kısa notlar;

  • Proje Yönetiminin 3 ayağı var: Zaman, Maliyet, Kalite bir de olmazsa olmaz iş ve çevre sağlığı işin süresi de uzasa kalitesi de istenen seviyede olmasa bu sonuçta maliyete etkir. Sonuçta bir projedeki herşey bir şekilde maliyete etki eder. İçtiğiniz çay da, çalışılmayan gün de, tekrar yapılan iş de
  • İyi bir maliyet kontrolu için önce zaman, alt taşeronlar, malzeme ve uygulamanın takibine yönelik sistematikler işin başında oluşturulmalıdır. Bu da iyi bir planlama ve iş programı ile olur.
  • İşin başında zaman harcanarak doğru bir bütçe oluşturulmalı. Genelde teklif bütçesindeki ufak tefek revizyonlarla bir bütçe oluşturulduğu için iş sonunda sapmalar yüksek olmaktadır. Bu sapmaların bir çoğu da gerçekçi sapmalar olmamaktadır.
  • Bütçe şantiyenin tüm birimlerinin katılımı ile oluşturulmalı
  • Kesitte ve iş sonundaki miktar ve maliyet sapmaları her ay sonu detaylı irdelenmeli ve bu doğrultuda fiili + bakiye projeksiyonu yapılmalıdır.
  • Şantiyelerde genelde çoğu zaman raporların çokluğundan şikayet edilir, bu bir ölçüde doğru gibi görünse de raporlar şantiyede maliyete duyarlı bir atmosfer yaratır.
  • Sunumun başında katılımcılara sunumdan ne beklediğinin, sunum sonunda da bu beklentilerinin karşılanıp karşılanmadığının sorulması sunum performansının interaktif biçimde değerlendirilmesini sağladı.
  • Ön bütçede olası tüm riskler riskler göz önünde tutulmalı ve iyi analiz edilmeli
  • İşin başında kodlamayı yanlış yaparsanız istediğiniz sonuçları görebileceğiniz raporları üretemezsiniz. Bu açıdan kodlama öncesi yönetimin neleri istediği, neyin raporlanacağı doğru tespit edilmelidir.
  • Dogru bir kodlama yapamazsanız yeni birim fiyatları ekleyemezsiniz.
  • Devletin elindeki bayındırlık pozları artık yetersiz kalıyor. Özel sektördeki pozlar, analizler biraraya getirilmeli bu know-how lar paylaşılmalı.
  • Tasarımcı gerekli yeterlilikte olmayınca ortaya sıkıntılı projeler çıkıyor. Bu da maliyete yansıyor.
  • Tasarıma bütçelerde doğru kaynak ayrılmalı
  • Tasarım yeterli tecrübede kişiler tarafından yapılmadığı şantiye tasarıma gerekli katkı saglamadığı için tasarım adete bir Teknik Ressamlık Hizmeti gibi algılanmaya başlandı. Tasarım için istenen bütçe oluşturulmuyor.
  • ABD’de hastane projesi tasarlanırken hemşirelere adımsayar takılıyor. Banko nereye konursa hemşireler daha az yürür ve daha az yorulura kadar ön hesap yapılıyor.
  • Malzemede arge yapılıyor ama Yapım yönetemi konusunda yeterince Arge çalışması yapılmıyor.
  • İletişim yönetimi inşaatta çok önemli projede oyuncu sayısı çok, değişiklikler tüm birimlere  doğru bir şekilde aktarılmıyor ve bu durum ciddi maliyet kayıplarına yol açıyor.
  • Kök nedeni bul, analiz et, düzelt

Yapım Yönetim Seminerlerimizin bir sonraki 9 Aralık Salı akşamı saat 19.00’da Beykent Üniversitesi Taksim Yerleşkesinde yapılacak. Konu: İnşaat Sektöründe Risk Yönetimi Konuk konuşmacı: YTÜ Öğr. Üyesi Yrd. Doç. Dr. Aslı Pelin Gürgün.

Seminer 407 nolu sınıfta yapılacak, katılım ücretsizdir. Seminere katılmak isteyenler cem@cemkafadar.com adresinden bana ulaşabilirler.

 

İnşaat Sektöründe Maliyet Yönetimi

Beykent Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsündeki bu haftaki dersimin konusu: “İnşaat Sektöründe Maliyet Yönetimi” Konuk Konuşmacı İlke Göktürk Bozkurt
Tarih: 25.11.2014 Saat 19.00 Yer: Beykent Üniversitesi Taksim Yerleşkesi 407 Nolu Sınıf Katılım Ücretsiz
Detaylı bilgi için cem@cemkafadar.com adresinden bana ulaşabilirsiniz.