İTÜ İnşaat Fakültesi’nde üçüncü sınıftayız. Yapı İşletmesi Hocamız Prof Dr. Doğan Sorguç, sınıfa bir soru sordu. “Ne için para kazanmak istiyorsunuz?” Hepimiz tahmin edebileceğiniz yanıtları verdik, daha iyi yaşamak için, daha mutlu olmak için, çocuklarımızı iyi koşullarda yetiştirmek ve onlara bir şeyler bırakabilmek için vb. Doğan Hoca tüm bu yanıtlardan sonra bize döndü ve bu sınıftan çok büyük bir zengin çıkmayacak dedi. Doğal olarak, neden ki hocam para bu söylediğimiz şeyler için kazanılmaz mı dedik. Hayır çocuklar dedi, çok zengin insanlar parayı tek bir şey için kazanmak isterler, o da kazandıkları paradan daha büyük paralar kazanmak içindir. Doğan Hocamın öngörüsü doğru çıktı, bildiğim kadarı ile bizim sınıftan çok büyük bir zengin çıkmadı. Tahmin ediyorum, hepimiz bu verdiğimiz yanıtları doğrulayacak şekilde para kazanıp hayatımızı sürdürüyoruz.

Parayı daha fazla paraya sahip olmak için kazanmış bir zenginin öğütleri neler olabilir diye internetten şöyle bir araştırma yapınca karşıma “Warren Buffet’ın Servet yaratırken kullandığı 13 taktik” diye bir yazı çıktı. Warren Buffet’ın bu 13 taktiğini sizlerle paylaşmak istiyorum.

1. İhtiyacın olmayan şeyler satın alma

“Eğer ihtiyacınız olmayan şeyler satın alırsanız, çok geçmeden ihtiyacınız olan şeyleri satmak zorunda kalırsınız.”
Warren Buffett’in bu sözüne ekleyecek bir şey var mı sizce? Hele ki saçma sapan bir tüketim alışkanlığına teşvik eden bir dünyada.

2. Biriktirmeye alıştır kendini

“Harcadıktan sonra kalanı biriktirmeyin, birikimi kenara ayırdıktan sonra kalanı harcayın.”
Warren Buffett, çocukluğundan beri bunu yapıyor. Şu an 84 yaşında. Bu kültüre sahip olan insanların kalıcı bir servete ulaştığını söylüyor kendisi.

3. Risk al ama…

“Nehrin derinliğini iki ayağınızla birlikte ölçmeye kalkmayın.”
Burada Warren Buffett her şeyini kaybedecek şekilde risk almamanın altını çiziyor. 75 milyar USD servete ulaşmak için defalarca risk aldığını hiç çekinmeden söylüyor, ancak hiç bir zaman kumar oynamadığını belirtiyor.

4. Ucuz insanları hayatından çıkart

“Dürüstlük çok pahalı bir hediyedir, onu ucuz insanlardan beklemeyin.”
Uzun vadede kazandıracak şey “Dürüstlük” diyor Warren Buffett. Dürüstlüğün kıt kaynak olduğunu ve pahalı bir hediye olduğunu belirterek ucuz insanları hayatınızdan çıkartmayı tavsiye ediyor.

5. Bir insanın karakterini mi öğrenmek istiyorsun, ona para ver

Bu sözü Almanlardan ödünç alıyor aslında Warren Buffett. Ve biraz da geliştiriyor.
“Para, insanın temel karakteristik özelliği neyse onu öne çıkarır. Görgüsüzsen, paran olduğunda da ‘milyarder bir görgüsüz’ olacaksın demektir.”

6. Başkaları korktuğunda aç gözlü ol

“Başkaları aç gözlü olduğunda kork ve geride dur, başkaları korktuğunda aç gözlü ol.”
Warren Buffett’ın en meşhur sözüdür bu. Yatırım felsefesini en iyi bu cümle özetler. Çünkü Warren Buffett borsa yükselirken hisse senedi almaz, düşerken alır. Ya da ekonomik kriz olduğunda şirket satın alır.

7. Ne alırsan al ucuza al.

“Çorap da olsa, hisse senedi de olsa fiyatı düşerken satın alırım.”
Warren Buffett’ın en önemli silahının bir şeyi satın alırken uygun fiyata aldığını kendisi hep belirtir. Bazı zamanlar der ki “Belki de bildiğim tek şey bu”

8. Anlamadığın hiç bir işe girme

Warren Buffett hep bildiği konulara yatırım yapmıştır. Bir işi öğrenmenin çok zor olduğunu söyler her daim. Çoğu zaman yatırım dünyası tarafından teknoloji şirketlerine yatırım yapmadığı için geri kafalı olarak eleştirir. Eleştirilere tebessüm ederek mütevazi bir cevap verir: “Anlamıyorum teknolojiden, anlasam niye yatırım yapmayayım?” Bu arada 2000’li yıllardaki dot com balonunu önceden tahmin eden kişidir.

9. Ne yaparsan yap ama itibarını kaybetme

“İtibar kazanmak 20 yıl sürer, kaybetmek 5 dakika!”
Warren Buffett’ın sürekli ağzından düşürmediği bir sözü daha.

10. Kendinden daha iyi konumda olanlarla arkadaşlık et.

Çok sevdiğim bir söz var. “En yakın 5 arkadaşının ortalaması sensindir” diye. Warren Buffett da bu konuda şu sözü söylemiş:
“Daima kendinden daha iyi konumdaki insanlarla birlikte olmak iyidir, senden daha iyi tavırlara sahip olan insanlarla vakit geçir. Zamanla onlara benzediğini göreceksin.”

11. İyi çalışanlara sahip olan bir şirket ol.

“Bana iki şirket getirseler, birinde kötü bir iş ancak iyi çalışanlara sahip bir şirket, diğerinde ise süper bir iş ama vasat çalışanların olduğu bir şirket ben 1.’sini seçerim.”
Warren Buffett, burada iş modeli kötü bile olsa iyi insanlar o iş modelini ne yapıp ne edip doğru bir hale getirerek, işi başarıya sürükleyeceğine inanıyor.

12. Basit ol basit

Warren Buffet’ın bir şirkete yatırım yaparken 3 kriteri var; 1. Kriter: İyi çalışanlar, 2.Kriter: Değerinin altında bir paraya alım yapılması, 3. Kriter: İşin basitliği. Buradaki taktiği de şudur. İşi anlattığın zaman 7 yaşındaki bir kişinin de 77 yaşındaki kişinin de anlaması.

13. İşe dans ederek gitmiyorsanız o işi bırakın, yüksek ihtimal para kazanamayacak ve servet yaratamayacaksınız.

Peki Warren Buffet’ın bu önerilerine katılıyor musunuz derseniz, ben öylesine bir zengin olmadığım ve hayatta hiç böylesine bir hedefim de olmadığı için bu konuda bir şey diyemem. Ancak sadece para kazanmak üzerine odaklanmış bir hayatın çok da mutlu bir yaşam olmadığını söyleyebilirim. Benim merakım, Warren Buffet tüm bu servete sahip olurken ya da olduğunda yeterince mutlu olabildi mi bu konuda neler öğütleyebilir acaba insanlara. İnsanın hayattaki asıl amacının mutluluk, paranın ise bir çıktı olduğunu düşünürsek bu amaca ulaşabildi mi Warren Buffet ya da böyle bir amacı var mıydı? Öğütlerinden çok, bu sorular takılıyor kafama…