Mark Twain’in ”Tom Sawyer ‘in Maceraları” adlı romanındaki kurgusal karakteri Tom, Polly Teyze’nin 30 metrelik çitini kireçle boyamak gibi son derece sıkıcı bir işi yapmak durumunda kaldığında hikayemiz can bulur. Verilen işin aslında ilk bakışta hiç bir cazibesi bulunmamaktadır. Tom da söz konusu durumdan hiç de memnun değildir. Bu iş karşısında gözüne hayat son derece sığ, varoluş bir külfet olarak görünmektedir. Tom tam umutlarını yitirmek üzereyken arkadaşı Ben çıkagelip onla dalga geçmeye başladığında aklına ışıltılı bir ilham gelir. Bir çiti boyamanın lanet bir angarya olmadığını, bilakis benzeri olmayan bir ayrıcalık olduğunu ifade eder. Çit boyamanın cazibesini öyle ballandıra ballandıra anlatır ki, etkilenen Ben bir kaç fırça darbesini vurmak istediğinde Tom bu isteği geri çevirir. Ben bu işi yapabilmek için elmasını teklif edene kadar onun boya yapmasına müsaade etmez. Onları gören diğer arkadaşları da oyunun bir parçası olmaktan kendini alıkoyamaz. Çiti hep birlikte hatta bazen aynı yerden birden fazla kez geçerek boyarlar. Böylece ortaya önemli bir motivasyon kuralı çıkar; ”İş birinin yapmaya mecbur olduğu, oyun ise mecbur olmadığı bir eylemdir.” Yaptığınız işi oyun haline getirmeniz halinde yaratıcılığın içsel motivasyonu artar ve işi severek yapar hale gelirsiniz.

Her şeyin hızla değiştiği bir dünyada çocukların kafalarını dogmalar ve işe yaramaz bilgilerle doldurarak hem onları hayata yanlış biçimde hazırlıyoruz, hem de küçük yaştan itibaren kendilerine yabancılaştırıyoruz.

İnsanlardan, hayvanlardan, ağaçlardan, en önemlisi de kendilerinden uzaklaştırdığımız, sadece 5 seçeneğe mahkum ettiğimiz çocuklarımıza yeni ders yılında başarılar dilerim. Umarım onlar içinde bulundukları çıkmazdan kurtulmanın yolunu bir şekilde bulabilirler.

Zaman zaman kendimi geçmişte yaşadığım güzel ülkemden bir daha geri dönmemek üzere sürgün edilmiş gibi hissediyorum. Bu duygunun bir orta yaş psikolojisi ile ortaya çıktığını sadece benim yaş grubumda insanların yaşadığını da düşünmüyorum, belki ifade etmiyor olsalar da benzer hisleri çok kişi hissediyor. Mutsuz insan yüzlerini daha çok görüyorum metroda, vapurda, sokaklarda, çaresizliğin üzerimizde yarattığı baskının boğuculuğu her geçen gün daha da artıyor. Bayramlar da, tatiller de bu toplumsal travmanın atlatılmasına çok fazla yardımcı olmuyor sadece bedenimizin dinlenmesini sağlıyor, o kadar. Aksine dinlenmiş bir beden ve zihin sağladığı dinginlikle üzerimizdeki yükün ne derece ağır olduğunu daha iyi hissetmemize neden oluyor.
40 yıl öncesinde bugün sahip olduklarımızdan bir çoğuna sahip değildik ancak geleceğe yönelik bir umudumuz vardı. Bir önceki kuşaklar bizim onlardan çok daha şanslı bir nesil olduğumuzu söylerlerdi. Bugün biz çocuklarımız için aynı şeyleri söyleyemiyoruz ne yazık ki, onların önündeki hayatın teknolojinin getirdiği tüm kolaylıklara rağmen daha iyi olacağını düşünmüyoruz. Önceki kuşaklardan aldığımız mirası sonraki kuşaklara aktaramamanın verdiği bir suçluluk duygusunun bir şekilde dışa vurumudur belki de yaşadıklarımız.

Dikkat eder misiniz, tarih kitapları hep savaşları anlatır, savaşın süresi, başladığı yıl, bittiği yıl, ölenlerin sayısı (o yıllarda hangi teknoloji ile belirleniyorsa artık) ve bunlara benzer bir sürü bilgi. Çocukken çok merak ederdim, bu savaşan toplumların hiç barış dönemi olmamış mı, savaşmadıkları zaman nasıl bir yaşam kültürleri olmuş, o kültürden bugüne hangi izler kalmış, barışı neden devam ettirememişler? Bu sorularıma okulda iken hiçbir zaman cevap alamadım, belki de bunun için bir kurgu içinde verilen tarih derslerini hiç sevemedim.Yeryüzündeki savaşların bitmemesinde tarih kitaplarının, küçük yaşta bilinç altımıza işlediği savaş kazanmanın bir zafer olduğu algısının önemli bir rolü olduğunu düşünüyorum. Oysa ki varsa gerçek zafer hiç savaşmayıp, barış içinde yaşayabilmektir. İnsanların savaş acısını yaşamamasıdır.
Bize verilen tarih derslerini ve o derslerdeki bilgileri düşündükçe şöyle bir sonuca ulaşıyorum; bütün o yazılı tarih, eksik bilgilerden üretilmiş, kazananların kaleme aldırdığı, doğruluğu hep sorgulanması gereken tartışmalı metinlerdir.

Nasıl da zordur, birine hatasını anlatıp ondan doğrusunu yapmasını istemek. Hatalı olduğunu, hele de kötü bir uslup ile söylediğinizde insan içgüdüsel bir refleks ile size karşı çıkacak, hatasını kabul etmeyecek, hatta konuşma daha uzarsa konuyla ilgili olmasa da sizin hatalarınızı anlatmaya başlayacaktır. Geçmiş yıllarda Pascal da aynı sıkıntıları çok yaşamış ki, bu konuda güzel bir yaklaşım modeli oluşturmuş.

Şöyle diyor Pascal: “Birisine üstünlük sağlayarak hatasını düzeltmek ve onun hatalı olduğunu göstermek istediğimizde, onun olaya hangi açıdan baktığını anlamak durumundayız. Çünkü, onun bakış açısına göre, düşündüğü şey kendisi için doğrudur; ona bakış açısında yanlış olan yönü göstermemiz gerekir. Böylelikle kişi hatalı olmadığını, yalnızca olayı tüm açılardan değerlendiremediğini görerek tatmin olur. O zaman da kimse her açıyı göremediği için rencide olmaz. Zira, insanlar hatalı olmayı sevmezler; bu da muhtemelen, insanın doğal olarak her açıya vakıf olamamasından ve aklının algıladığı şeyin her zaman doğru olduğunu sanmasından dolayı, bakış açısında yanılgıya düşemeyeceğini düşünmesinden kaynaklanır.”

Ekşisözlük yazarı “empati kurabilen rahatsız mankind”ın isyanını matematiksel verilerle destekleyerek anlattığı ilginç saptamalarını sizlerle paylaşmak istiyorum. Sektörün durumuna, mimarlık mesleğine verdiğimiz değere yönelik ibret verici tespitleri var genç arkadaşın. Neden böylesine çirkin yapılara sahibiz sorusu için de farklı bir bakış açısı olarak da değerlendirebiliriz yazıyı.
türkiye’nin büyükşehirlerinden birinde yaklaşık 7 yıldır mimarlık yapıyorum.
mezun olunca bol para kazanacağım hayaliyle okuduğum mesleğe 1.800 lira maaşla başladım. üstelik gece gündüz de çalışıyordum.
1. yıl
-hiç izin yapmadım.
-tam 7 ay süren bir uygulama projesinin teknikerliğini yaptım. bu sürenin yaklaşık 6 ayında ekstra mesai yaptım. yaklaşık 2 ayında sabahladım.
2. yıl
-teknikerliğe devam ettim. mimarlığın çizim yapmaktan başka bir şey olmadığını düşünmeye başladım.
-maaşıma 200 lira zam yapıldı. sigortam asgari ücretten yatırılmaya devam etti.
3. yıl
-müteahhit görüşmelerini de yaptım. belediye görüşmelerine otobüsle gittim. evrak işleri peşinde koştum.
-maaşıma 250 lira zam yapıldı. sigortam aldığı yapım işinde mimar çalışan göstermek zorunda olan bir şirket tarafından yapılmaya başlandı. yani bonservisim olmadan satıldım. üstelik ekstra maaş almadım.
4. yıl
-tek başıma mimari projenin her detayına hakimdim. üstüne 3 boyutlu görsel çalışmalar da yapıyordum.
-maaşıma 250 lira daha zam yapıldı.
5. yıl
-artık ofisi ben yönetiyordum. patron dışarda iş peşinde koşuyordu.
-şirket sahiplerinin inşaat işine de girmesiyle şantiye gezmeye başladım.
-maaşıma 300 lira zam yapıldı.
6. yıl
-ırak’ta antrepo, lüks konut, stadyum gibi işlerin proje çalışmalarını yürüttüm ve yönettim. 6 kez ırak’a gittim.ilk kez aldığım pasaport harcımı kendim ödedim.
-maaşıma 200 lira zam yapıldı.
-bu yılın 5 ayı maaşım geç yattı.
7. yıl
-3 tane kentsel tasarım projesi çalışması yaptım. yaklaşık 10 ha, 7 ha ve 17 ha’lık alanlarda kentin rögar kapağının yerine kadar tasarladım, kontrol ettim ve işi yürüttüm.
-maaşıma zam yapılmadı. şirkete %20 ortaklık teklif edildi. kabul etmedim. çıkacağımı söyleyince 500 lira zam yapıldı.
bugün itibarıyla mesleği bırakıyorum. gelelim sebeplerine;

1. yıl kazandığım para: 21.600 tl

2. yıl kazandığım para: 24.000 tl

3. yıl kazandığım para: 27.000 tl

4. yıl kazandığım para: 30.000 tl

5. yıl kazandığım para: 33.600tl

6. yıl kazandığım para: 36.000tl

7. yıl kazandığım para: 42.000tl

toplam kazandığım para: 214.200 tl

dilencilerin hesabını yapalım mı?

3 tip dilenciyi gözüme kestirdim:

1- ışıklarda duranlar

1 trafik ışığı normal bir trafik akışının olduğu yolda yaklaşık 5 dakikada 1 kez kırmızı yanıyor. aslında daha kısaları da mevcut ama örneğimiz bu. kırmızı ışığın yanma süresi yaklaşık 20 sn. daha uzunları da mevcut.
1 kişi trafik ışığı 1 kez kırmızı yandığında en az 2 lira toplayabiliyor. daha da fazla toplayanları mevcut.
5 dakikada :2 tl

60 dakikada: 24 tl

günde 10 saatte: 240 tl

1 ayda: 7.200 tl

2- kalabalık bir sokağın kaldırımında duranlar

önünden dakikada 50 kişi geçiyor ve bunların yalnızca 1 tanesi 1 lira veriyor. başarı oranı: %2
1 dakikada:1 tl

60 dakikada: 60 tl

günde 10 saatte: 600 tl

1 ayda: 18.000 tl

3- cami önünde duranlar

2. hesapla neredeyse aynı, ancak erkekler için zor. zabıta falan hikayeleri. başarı oranı düşük. ama hesap aynı.
1 dakikada:1 tl
60 dakikada: 60 tl

günde 10 saatte: 600 tl

1 ayda: 18.000 tl
üstelik cuma günlerinin daha bereketli geçeceği kesin.
şimdi dostlar, soruyorum size?

bu trafik ışıklarında dilenciler, bu cami önlerindeki teyzeler, sokaklarda sabahtan akşama kadar oturan eli kolu sağlam insanlar neden dileniyor?
beyaz yakalının yakasına yapışmış vergiler, ödediği borçlar, yasal olmak için elinden geleni yapmasına rağmen hiç bir şeye sahip olamamış insanlar neden devam ediyor mesleklerine?

bugün, arkadaşlarım bugün, tüm beyaz yakalıları, sigortası asgari ücretten yatan tüm çalışanları, çıkıp trafik ışıklarında, köşebaşlarında, cami önlerinde dilenmeye davet ediyorum. çıkın ve yardım isteyin. ben istiyorum, çünkü geçinemiyorum.

Bu ilginç yazıyı aylakkarga.com da okudum.

Film Bukowski’nin bir konuşmasından alıntı ile başlıyor. Aşk sis gibidir, gerçeğin ortaya çıkması ile kaybolur.
İnsanlar evlenmeden önce boşanma davalarının yapıldığı mahkeme salonlarının önünde sıralarını bekleyen çiftlerin konuşmalarını izlemeliler. Bu onlar için bir yerde aşı gibi olacaktır.
İlk yıl mobilya alırsınız, ikinci yıl mobilyaların yerini değiştirirsiniz, üçüncü yıl mobilyaları paylaşırsınız.
Evlilik gelinlik mağazaları için tasarlanmış bir operasyon
Telefon mesajınıza bir gün içinde cevap gelmezse stratejik olduğunu düşünürsünüz, ikinci gün gelmezse üzülürsünüz, üçüncü gün gelmezse aşık olursunuz. 🙂

“İnşaat İşlerinde Teklif Verirken Dikkat Edilecek Hususlar” konulu yazıma Temmuz/ Ağustos Sayısında yer veren RİJİT Dergisi’ne teşekkür ederim.

CV’nizde yazdığınız kariyer hedefi, şu 2 soruya cevap vermeli: Neden o firmaya başvuruyorum? Neden o işe (pozisyona) başvuruyorum?