Mesleğe başladığımdan bu yana şantiyelerde not aldığım günlük ajandalarımı saklarım. Geçen hafta sonu kütüphanemi düzenlerken onları yerleştirdiğim üst rafa şöyle bir baktım (artık yukarıdalar, çünkü eskisi gibi incelemiyorum), yıllar içinde yirmiyi geçmişler. Sahada yeni bir problemle karşılaştığımda, geçmişte benzer bir sorunu nasıl çözdüğümüzü bulmak için döner döner aldığım notlarımı karıştırırdım. Sonra oradaki bilgileri CD’lere taşıdım. Ardından flash belleklere. Bugünse yapay zekâ sohbet robotuna sorulacak doğru bir soruyla çok daha detaylı bilgilere ulaşmak mümkün. İlginç olan verdiği yanıtlar, aslında o defterlerden internete aktardığımız bilgiler. Onları derleyerek aradığımız cevapları veriyor. Bir yerde bize bizi anlatıyor. Hatta artık insan metinleriyle de yetinmeyip kendi dokümanlarını oluşturuyor. Yazımda bugünü ve görebildiğim yakın geleceği dikkate alarak sevgili dostum Chatgpt’yi bir sürü farklı prompt’la bayağı bir yorarak hazırladığım “Şantiyeler İçin Teknoloji Kullanım Rehberi”ni sizlerle paylaşmak istiyorum. İki yıl sonra yazıyı bir yerlerde gördüğünüzde çoğumuzun bildiği basit bilgilerle bir köşe yazısı yazmışsın diyerek küçümsemenizi istemem. Nihayetinde sene 2025, bizi nelerin beklediğini henüz bilmiyoruz. 

---

ŞANTİYELER İÇİN TEKNOLOJİ KULLANIM REHBERİ

(Saha Çalışanları ve Teknik Ekip İçin Pratik Kılavuz)

---

1.  Drone Kullanımı – Hava Gözetimi ve Belgeleme

Ne işe yarar?

• Şantiye genel görünümünü yukarıdan görüntüleme
• Gelişim takibi (haftalık/aylık fotoğraflarla ilerleme karşılaştırması)
• Zemin hareketleri ve lojistik planlama

Nasıl kullanılır?

• Uçuş izni olup olmadığını kontrol et (valilik/SHGM)
• Rüzgâr 20 km/s üzerindeyse uçuşu ertele
• Kamera açısını iş güvenliği açısından işçilerin izniyle ayarla

Dikkat!

• Hassas bölgelerde (havaalanı, askeri alan) otomatik engelleme olabilir.
• Veriyi indirirken proje klasörlerine tarih vererek kaydet.

---

2.  Giyilebilir Teknolojiler – Akıllı Baretler ve Sensörlü Kıyafetler

Ne işe yarar?

• İşçinin konumunu ve düşme riskini takip eder
• Gürültü, sıcaklık gibi çevresel riskleri algılar
• İSG ihlallerini anında ilgili birimlere bildirir

Nasıl kullanılır?

• Her sabah bareti şarj kontrolüyle teslim al
• Düşme algılaması testini 15 günde bir yap
• GPRS izni açık değilse veri gitmez – ayarlarını kontrol et

Dikkat!

• Sesli uyarı verirken işçi rahatsız olabilir, bu durumda bildirim sesini kısmak yerine teknik servise başvur.

---

3.  Mobil Uygulamalar – Raporlama, Fotoğraf, Malzeme Takibi

Ne işe yarar?

• Günlük raporları anında girmeni sağlar (saha not defteri tarih oluyor!)
• Fotoğraflı kayıt tutabilir, anında WhatsApp yerine sistemde paylaşılır
• Depodan çıkan malzemeyi QR kodla kayıt altına alırsın

Nasıl kullanılır?

• Sabah ilk 10 dakikada malzeme durumu, plan değişikliği vs. gir
• Fotoğrafları sistem içi uygulamadan çek (gizlilik için dış kamera önerilmez)
• Uygulamada “sürükle-bırak” çizimlerle iş emri oluşturabilirsin

Dikkat!

• Uygulamalar veri bağlantısına bağlıdır. Ofis interneti dışında mobil veri planı gerekebilir.
• Yanlış fotoğraf yüklemesi durumunda sistem geçmişi tutar – dikkatli ol.

---

4.  BIM (Yapı Bilgi Modellemesi) – Sahada 3D Proje Görüntüleme

Ne işe yarar?

• Proje çizimlerinin üç boyutlu halini tabletten ya da AR gözlükten görmeni sağlar
• Boru/kanal gibi yer altı elemanlarını daha kazmadan önce tespit etmeni sağlar
• Mimari, elektrik, mekanik ekiplerin çakışan yerlerini görürsün

Nasıl kullanılır?

• Gözlüğü ya da tableti sahaya getirirken kılıfla koru
• Uygulamayı açınca katmanları seç (Mekanik mi, Statik mi?)
• İlgili detayı işaretleyip yorum yazabilirsin – ofiste anında görünür

Dikkat!

• Projenin “güncel revizyonunu” açtığına emin ol. Eski versiyon yanıltıcı olur.
• AR gözlükler için güneşli hava parlama yapabilir, gölgede kullan.

---

5.  Veri Toplama ve Karar Destek Sistemleri

Ne işe yarar?

• Şantiye genelinde iş gücü verimliliğini ölçer (ne zaman işe başlandı, ne kadar sürede bitti)
• Hava durumu, beton sıcaklığı, vibrasyon gibi değerleri anlık izleyebilir
• Saha kararları artık “sezgiye” değil, verilere dayanır

Nasıl kullanılır?

• İş gücü giriş-çıkışını QR kart veya parmak izi ile takip et
• Sensörleri sahada uygun yükseklik ve korumayla yerleştir
• Haftalık verileri grafik halinde takip et (dashboard panel)

Dikkat!

• Ölçülen veri ile raporlanan veri arasında tutarsızlık varsa, manuel müdahale olmuştur – araştırılmalı.
• Saha çalışanlarının verileri etik kurallar çerçevesinde kullanılır, herkesin bilgilendirilmesi gerekir.

---

✅ Ek Tavsiyeler: Dijital Şantiye Disiplini

Uygulama	Tavsiye
Haftalık teknoloji toplantısı	15 dakikalık “Neyi daha iyi yaparız?” oturumu
Fotoğraf protokolü	Yüklenici, danışman ve saha için ayrı klasörler
Günlük veri senkronizasyonu	Her akşam 18.00’de sistem güncellenmeli
“Teknoloji temsilcisi”	Her ekipten bir kişi dijitalleşmeden sorumlu olsun

Bütün bu sistemler, drone’lardan sensörlere, uygulamalardan veri panellerine, yapay zekâ destekli analiz araçlarından dijital ikizlere, saha kameralarından otomatik raporlama sistemlerine kadar hepsi tek bir amaca hizmet ediyor: Kararlarımızın sezgilerimizle değil, bilgiyle alınmasına. 

“Bugün yağmur yağabilir, beton dökmeyelim” yerine, “Sıcaklık X derece, nem oranı Y, yağış ihtimali %Z. Vibrasyonu şu parametreyle düzenlersek şu zaman diliminde döküm yapılabilir” diyebilmek.

“Zemin iyi gibi görünüyor” yerine, “Sensör verileri 3.5 metre derinliğindeki nem oranının limitin üstünde olduğunu, drenaj doğru projelendirilmezse  oturma riski doğacağını” görebilmek.

“Malzeme bitebilir” yerine, “Stok izleme sistemine göre mevcut beton miktarı 28 metreküp; bugünkü üretimle 17.00’de tükeniyor” diyebilmek.

“Yoğun trafik var, araç yola çıkmasın” yerine, “GPS verilerine göre 12 dakikalık gecikme var, ama alternatif rotayla zaman farkı sadece 3 dakika” diyebilmek.

“Personel sanki az gibi” yerine, “Planlama algoritması bugünkü iş yükü için 3 işçilik açık gösteriyor; vardiya kaydırmasıyla denge sağlanabilir” diyebilmek.

İnanıyorum ki, şantiyeler, verilerle yönetildiğinde daha güvenli, daha verimli, daha insana yakışan çalışma alanları olacak. Bütün bu örnekler bize şunu gösteriyor. Akıllı sistemlerin asıl gücü, insanı devreden çıkarmakta değil; onu daha iyi düşünen bir karar vericiye dönüştürmekte.