Son yıllarda iş dünyasında olsun, Google aramalarımızda olsun en fazla karşılaştığımız kavramlardan biri, “dijital dönüşüm.” Peki bu kadar hayatımıza girmiş olan dijital dönüşüm nedir, nasıl tanımlayabiliriz? Wikipedia’da şöyle bir açıklama var:

“Dijital dönüşüm, toplumsal ve sektörel ihtiyaçlara dijital teknolojilerin entegrasyonuyla çözüm bulmanın ve buna bağlı olarak iş akışlarının ve kültürün gelişmesi ve değişmesi sürecini tanımlayan bir kavramdır. Yaratıcılığı ve inovasyonu merkeze alan dijital dönüşüm, geleneksel metotlardan daha verimli sonuçlar elde etmek için ortaya çıkmıştır.” 

Bu karışık cümlenin içindeki “geleneksel metotlardan daha verimli sonuçlar elde etmek için” ifadesi hemen dikkatimizi çekiyor. Biraz daha açık söylersek, dijital dönüşüm bize artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacak, kendinizi, firmanızı daha önce hayal bile etmediğiniz yeniliklere hazırlayın diyor.

Bugün bu konuda çalışma yapanlar, bu kavramın başına bir de yıkıcı kelimesini ekliyor ve şu anda ihtiyacımız olan esasında yıkıcı bir dijital dönüşümdür diyor. Yani eski olan her şeyi unutup yapının yeniden kurulması. Tabii dönüşümün bu denli sert olmamasını savunan görüşler de ifade ediliyor. Ancak birleşilen bir nokta varsa o da dijital dönüşümün olabildiğince hızlı bir şekilde gerçekleşmesinin getireceği faydaların çokluğu ve bunu başaran firmaların rakiplerine karşı ciddi anlamda bir avantaj elde etmiş olmaları.

İnşaat sektöründe bu konuda öncülük yapan ve bir hayli yol alan firmalar olsa da çok sayıda firma henüz böylesi bir dönüşüme düşünsel anlamda hazır değil. Bu süreçte nelerle karşılaşacağımızı öngöremediğimiz için karlılığımızı düşürdüğünü bildiğimiz halde yıllardır terk edemediğimiz kaotik sistemimize daha sıkı sarılıp, sorunlarımızı daha da büyütüyoruz. İçinde bulunduğumuz salgının bütün olumsuzluklarının yanında insanlığa getirdiği iki olumlu etkisinin olduğunu düşünüyorum. Birincisi RNA aşılarıyla birçok çözümsüz hastalığın önüne geçilebileceğine dair doğan umut ve bu doğrultudaki bilimsel çalışmalara daha fazla kaynak aktarılması, diğeri ise her alanda öne çıkan dijitalleşmenin hayatımızı kolaylaştırması, maliyetlerimizi düşürmesi ve beraberinde karlılıkların artması.

Peki inşaat firmaları faydalarını bildikleri halde neden dijital dönüşüme pek sıcak bakmıyorlar? Bu sorunun en kısa yanıtı değişimin önündeki engeller. Mevcut engelleri ortadan kaldırmadan girişilecek bir yenilenme çalışması, şu anki durumun da aranmasına neden olabilir. Bu gerçek ister istemez firmaların harekete geçme cesaretini kırıyor.

Enka System, web sayfasında “İnşaat Sektöründe Dijital Dönüşümün Önündeki 5 Engel” başlıklı konuyu son derece iyi analiz eden bir yazı yayınladı. Bir zaman yaratıp, okumanızı tavsiye ederim. Yazıda inşaat sektörünün dijital dönüşümü benimsemesi için sunulan çözümlerin olabildiğince pratik olması gerektiğinin altı çiziliyor ve beş engel şu şekilde sıralanıyor: 

1. Entegrasyon ve Tüm Paydaşlar için Ortak Çalışma Sağlanamaması
2. Standardizasyon Olmaması ve Zaman Baskısı
3. Yeterli Yetkin Personel Olmaması
4. Kültürel veya Teknik Dirençler (İnternet erişimi, geleneksel personel)
5. Dijital Dönüşüme Kaynak Ayrılmaması

1. Entegrasyon ve Tüm Paydaşlar için Ortak Çalışma Sağlanamaması

İnşaat sektöründe dijital dönüşüm sürecinin önündeki en önemli engellerden biri paydaş sayısının fazlalığı ve paydaşların iletişim kurmakta yaşadıkları zorluklar. Bu durum operasyon maliyetlerini artırmakta, beraberinde verimliliği düşürerek zaman kayıplarına neden olmaktadır. 

Paydaş çeşitliliği, verilerin standart olmaması, entegrasyon eksiklikleri bir sistem kurulmasını zorlaştırmaktadır.

2. Standardizasyon Olmaması ve Zaman Baskısı

Yapılan çalışmaların net bir standardının olmaması görünen ve görünmeyen farklı risklerin oluşmasına neden olmaktadır.  İnşaat projelerinin beklemeye izin vermeyen dinamik yapısı, çalışanlar üzerindeki zaman baskısı ve benzeri faktörler standardizasyon çalışmalarının yapılmasına çoğu zaman imkan vermemektedir. Proje öncesi, ya da iki proje arası zamanlar standardizasyon yapısının kurulması açısından en uygun dönemlerdir. Standardize edilmiş sistemler, dijital dönüşümün daha hızlı ve rahat yapılmasını sağlayacaktır.

3. Yeterli Yetkin Personel Olmaması

Dijital Dönüşümün firmalara sağladığı en büyük faydalardan biri de, insana olan bağımlılığı azaltmasıdır. Dijital dönüşüm çalışmalarının öncesinde organizasyonun IT değişim sürecini yönetecek yetkin ve yetkili bir ekip kurulmalıdır. 

Ayrıca birim yöneticileri, mevcut ve yeni alınacak personelin dijital dönüşüme ayak uydurabilecek kişilerden oluşmasını sağlamalı, bu doğrultuda İK değerlendirme süreçleriyle daha yakından ilgilenmelidirler. Bu dönüşümün yanlış insanlarla yapılıyor olması, teknolojik koordinasyon eksikliğini zaten fazlasıyla üzerinde hisseden bir sektör için başka risk katmanlarının oluşmasına neden olacaktır. 

4. Kültürel veya Teknik Dirençler (İnternet Erişimi, Geleneksel Personel)

Dijital dönüşüm, verimliliği, kaliteyi, güvenliği artırma ve riski azaltma beklentilerini içinde barındırır. Ancak bu süreçte farklı kaynaklardan gelen dirençlerle karşılaşmak da sık  rastlanan bir durumdur. Özellikle hızın projelerde ne denli önemli olduğunu düşünürsek, sistemin kurulum aşamasında yaşanacak en küçük bir sıkıntı dahi ekibin dijital dönüşüm çalışmalarına olan inancını zedeleyecektir. Tüm bu zorlukların tamamının çözümünün mümkün olmadığı durumlarda, önceliklendirme size büyük faydalar sağlayabilir. Projenin yapıldığı bölgedeki kültürel dirençler, ülkenin mevzuatları, coğrafi zorluklar gibi dış etkenler haricinde mevcut firma personelinden kaynaklı zorluklar da yaşanabilir. Çalışanlar sistemi kullanmamakta direnebilir. Ayrıca internet erişiminin sınırlı olduğu bölgelerde veri girişinde sorunlar yaşanabilir.

5. Dijital Dönüşüme Kaynak Ayrılmaması 

Bir yatırım sürecinde, yatırımın potansiyel geri dönüşüm süresini (ROI) göz önünde bulundurarak bir maliyet fayda analizi gerçekleştirmek, yatırım kararının sonucunu belirler. Eğer işletmenin ihtiyaçları ve mevcut durumu doğru analiz edilmediyse, dijital dönüşümün sağlayacağı verimlilik doğru hesaplanamaz. Bu belirsizlikler yatırım kararlarını da olumsuz etkileyecektir.

Firmanızda yatırımı yapacak grubun üst yönetim olduğu düşünülürse, yatırım için doğru değer önermesinin sağlanabiliyor olması kritiktir. Dijital dönüşümü destekleyecek üst yönetim desteğinin eksikliği, maliyeti azaltma ve verimliliği arttırma potansiyeli olan sistemlerin genellikle bir ekstra maliyet unsuru olarak görülmesine neden olur. Doğru analiz ve hesaplamalarla, sistemin getireceği net kazanç anlatılabilirse, rasyonel bir yönetimin buna destek vermesi kaçınılmaz olacaktır.

28-29 Kasım 2021

Çiftehavuzlar